Αρχική σελίδα        

 Εταιρεία

 Μουσείο Λ.Τ.Κ.          

 - Οι Συλλογές   

  -Ψηφιακή Συλλογή      

 -Έκθεμα Μήνα

-Νέα Αποκτήματα

 - Φίλοι Μουσείου

 - Εθελοντισμός

-Πωλητήριο

-Εργαστήρια

Διεθνής Ήμέρα Μουσείων

Δελτία Τύπου  

 Συνέδρια

 Εκδηλώσεις

 Εκδόσεις

 Τοποθεσία

Ώρες Λειτουργίας 

Επικοινωνία

 

 

ΕΚΘΕΜΑ ΜΗΝΑ

 

2018 2017 2016  2015  2014   2013   2012     2011    2010   2009



ΕΚΘΕΜΑ ΜΗΝΑ 2018

 


ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ   ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ  ΜΑΡΤΙΟΣ  ΑΠΡΙΛΙΟΣ  ΜΑΙΟΣ  ΙΟΥΝΙΟΣ ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ  ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ  ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ  ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ


 

 

Έκθεμα μήνα Ιανουαρίου 2018

 

Για τον μήνα Ιανουάριο, το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Κύπρου της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών, έχει επιλέξει να σας παρουσιάσει ένα ξύλινο δεκάπλευρο αναλόγιο (Α.Μ. 38), το οποίο χρονολογείται στον 18ο-19ο αιώνα (διαστάσεις: ύψος 0,72 εκ. και 0,17 εκ. κάθε πλευρά). Το συγκεκριμένο αντικείμενο δωρήθηκε στο Μουσείο πριν από το 1950.
Το αναλόγιο αυτό φέρει γλυπτή και διάτρητη διακόσμηση ενδιαφέρουσας εκκλησιαστικής τέχνης. Σε κάθε μια πλευρά εναλλάξ παρατηρείται φυτική διακόσμηση με διάφορα δοχεία, από τα οποία εκφύονται άνθη παραταγμένα σε δύο σειρές προς τα πάνω, όπως επίσης και ανθοδέσμες, από τις οποίες ξεκινούν διάφορα άνθη και συμπλέκονται. Στο πάνω μέρος φέρει στο μέσον μια οπή, η οποία χρησίμευε για να τοποθετείται η λαμπάδα.
Η κυπριακή λαϊκή ξυλοτεχνία-ξυλογλυπτική διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες: την αστική, την αγροτική και την εκκλησιαστική. Τα πιο εντυπωσιακά δείγματα βέβαια ανήκουν στην ομάδα της εκκλησιαστικής ξυλογλυπτικής, στην οποία περιλαμβάνονται: το ξυλόγλυπτο τέμπλο, ο άμβωνας, ο δεσποτικός θρόνος, τα προσκυνητάρια, η αγία Τράπεζα, τα αναλόγια των ψαλτών, οι επιτάφιοι, οι σκάμνοι, οι πόρτες, οι γυναικωνίτες κ.ά.
Οι καλοί ξυλογλύπτες, οι μάστορες του ξύλου, ονομάζονταν ταλιαδώροι και ήταν λίγοι και διάσπαρτοι σ ολόκληρο το νησί. Αργότερα, στα τέλη του 19ου αιώνα, εγκαταστάθηκαν στο Καϊμακλί γνωστοί μάστορες και αναπτύχθηκε η περιοχή σε κέντρο εκκλησιαστικής ξυλογλυπτικής. Πολύ γνωστοί ήταν ο Αγαθοκλής Χατζησάββας, ο Αρτέμης Παπαδόπουλος, ο Γεώργιος Κυριάκου, ο Αλέξανδρος Ταλιαδώρος και ο Φυλακτής Ταλιαδώρος.

Το αναλόγιο αυτό εκτίθεται στους χώρους του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου, στην Πλατεία Αρχιεπισκόπου Κυπριανού (εντός του περιβόλου του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου).



Για περισσότερες πληροφορίες και νέες δωρεές μπορείτε να αποταθείτε στο τηλ. 22.432.578.

Επιμέλεια κειμένου: Κωνσταντίνος Θεοφάνους.

Πηγές:
-Ελ. Παπαδημητρίου, Η τέχνη του ξύλου στην Κύπρο, Λευκωσία 2003.
-Μ. Δημητρίου, Θησαυροί του Εθνογραφικού Μουσείου Κύπρου, Λευκωσία 2002.
-Αρχείο Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου.


Έκθεμα μήνα Φεβρουαρίου 2018

Το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Κύπρου της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών, για τον μήνα Φεβρουάριο, έχει επιλέξει να σας παρουσιάσει μια ξύλινη θήκη ρολογιού (Α.Μ. 1415) με διαστάσεις 1,97 εκ., 0,25 και 0,20 εκ. Το συγκεκριμένο αντικείμενο, σύμφωνα με επιγραφή που φέρει, κατασκευάσθηκε και ζωγραφίσθηκε το 1776 από τον ιερομόναχο Φιλάρετο, Πρωτοσύγκελο της Ιεράς Μονής Αγίου Ηρακλειδίου, ενώ αποτελούσε κτῆμα τῆς μονῆς, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η θήκη αυτή χωρίζεται σε τρία μέρη, σε τρείς ζώνες. Στο μπροστινό μέρος και στα δύο πλαϊνά τμήματα της φέρει έγχρωμο ζωγραφισμένο διάκοσμο με φυτικές κυρίως παραστάσεις επι κυανοπράσινης βάσεως.
Στην κατώτερη ζώνη υπάρχουν διάφορα άνθη, ερυθρού και κίτρινου χρώματος, τριαντάφυλλα και μαργαρίτες, τα οποία και συμπλέκονται δημιουργώντας άνθινους σχηματισμούς.
Η κεντρική και μεγαλύτερη ζώνη διακοσμείται μ ένα μεγάλο δοχείο, από το οποίο εκφύονται υψηλοί κλάδοι που επιστέφονται με διάφορα άνθη, ερυθρά και λευκά.
Στην ανώτερη ζώνη εντύπωση προκαλεί η σφαίρα με τα δύο αντιμέτωπα πρόσωπα, το ένα ερυθρό και το άλλο κυανούν. Πρόκειται πιθανώς για τις προσωποποιήσεις του ήλιου και του φεγγαριού, στοιχεία που συνδέονται άμεσα με την αρχή και το τέλος της ημέρας.
Τα δύο πλαϊνά τμήματα της θήκης, πάνω και κάτω, διακοσμούνται με όρθιο, ανθεμωτό κλάδο που καθώς ανεβαίνει δημιουργεί κυματοειδείς σχηματισμούς.

Η θήκη αυτή εκτίθεται στους χώρους του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου, στην Πλατεία Αρχιεπισκόπου Κυπριανού (εντός του περιβόλου του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου).




Για περισσότερες πληροφορίες και νέες δωρεές μπορείτε να αποταθείτε στο τηλ. 22.432.578.

Επιμέλεια κειμένου: Κωνσταντίνος Θεοφάνους.

Πηγές:
-Ελ. Παπαδημητρίου, Η τέχνη του ξύλου στην Κύπρο, Λευκωσία 2003.
-Αρχείο Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου.





Έκθεμα μήνα Μαρτίου 2018

Επ ευκαιρία της έκθεσης Η Ζωή Μετά Θάνατον, το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Κύπρου της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών έχει επιλέξει για τον μήνα Μάρτιο να σας παρουσιάσει ένα ψάθινο καλάθι για ελιές (άππος) (Α.Μ. 14), με διαστάσεις 15Χ13 εκ. Το συγκεκριμένο αντικείμενο χρονολογείται στον 19ο αιώνα, ενώ αγοράσθηκε από το Μουσείο πριν από το 1950.

Τα καλάθια αυτά είχαν ιδιαίτερη χρήση όσον αφορά στα ταφικά έθιμα στην Κύπρο. Τα χρησιμοποιούσαν για τη μεταφορά και προσφορά ελιών μετά την κηδεία. Οι ελιές μαζί με το ψωμί, το χαλούμι και το κρασί αποτελούσαν την παρηγοριά (παρηορκά) που έδιδαν στους συλλυπούντες για να μνημονεύσουν τον νεκρό, συνήθως στον χώρο του κοιμητηρίου. Σε κάποια χωριά ακολουθούσε παράθεση γεύματος στο σπίτι του νεκρού.

Το καλάθι αυτό εκτίθεται στην Έκθεση Η Ζωή Μετά Θάνατον (μέχρι 14 Απριλίου), στους χώρους της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών (Πλατεία Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, εντός του περιβόλου του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου).

Για περισσότερες πληροφορίες και νέες δωρεές μπορείτε να αποταθείτε στο τηλ. 22.432.578.

Επιμέλεια κειμένου: Κωνσταντίνος Θεοφάνους.

Πηγές:
-Χ. Ολυμπίου, Τα περί θανάτου έθιμα στο Νέο Χωριό της επαρχίας Πάφου, στο: Η Ζωή μετά Θάνατον. Κατάλογος Έκθεσης (επιμ. Χ. Xοτζάκογλου, Iω. Ηλιάδη), Λευκωσία 2017, 167-174.
-Κ. Πρωτοπαπά, Έθιμα στην παραδοσιακή ζωή της Κύπρου που σχετίζονται με τη μεταθανάτια ζωή, στο: Η Ζωή μετά Θάνατον. Κατάλογος Έκθεσης (επιμ. Χ. Χοτζάκογλου, Ιω. Ηλιάδη), Λευκωσία 2017, 161-166.
-Αρ. Ξενοφώντος, Από την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Κύπρου, Λευκωσία 2012, 75.
-Αρχείο Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου.


Έκθεμα μήνα Απριλίου 2018

Το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Κύπρου της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών έχει επιλέξει για τον μήνα Απρίλιο να παρουσιάσει ένα επίχρυσο, ξυλόγλυπτο τεμάχιο από τέμπλο (Α.Μ. 1066), με διαστάσεις 40Χ61 εκ. Το συγκεκριμένο ξυλόγλυπτο, σύμφωνα με επιγραφή, χρονολογείται στον 19ο αιώνα και συγκεκριμένα στο 1820, ενώ ανήκει στη συλλογή του Μουσείου από το 1963.
Φέρει ανάγλυφα επιχρυσωμένα φύλλα και μαργαρίτες, τα οποία συμπλέκονται σε πλοκάμους δημιουργώντας εντυπωσιακούς σχηματισμούς. Στο κέντρο του ξυλόγλυπτου, εντός καρδιόσχημου πλαισίου, ξεχωρίζει η επιγραφή, η οποία αναφέρει: Εχρυσώθη τό παρόν τέμπλον διά συνδρομῆς τοῦ πρώην ἐπιτρόπου Βασιλίου προσκυνητῆ καί Δαπάνης τῶν ἐκ τῆς Ἐκκλησίας.1820.
Η κυπριακή λαϊκή ξυλογλυπτική διακρίνεται σε τρείς κατηγορίες: στην αστική, στην αγροτική και στην εκκλησιαστική. Τα πιο εντυπωσιακά δείγματα ανήκουν στην ομάδα της εκκλησιαστικής ξυλογλυπτικής, στην οποία περιλαμβάνονται: το ξυλόγλυπτο τέμπλο, ο άμβωνας, ο δεσποτικός θρόνος, τα προσκυνητάρια, η αγία Τράπεζα, τα αναλόγια των ψαλτών, οι επιτάφιοι, οι σκάμνοι, οι πόρτες, οι γυναικωνίτες κ.ά.
Οι ξυλογλύπτες, οι μάστορες του ξύλου, ονομάζονταν ταλιαδώροι και ήταν λίγοι και διάσπαρτοι σ ολόκληρο το νησί. Αργότερα, στα τέλη του 19ου αιώνα, εγκαταστάθηκαν στο Καϊμακλί γνωστοί μάστορες και αναπτύχθηκε η περιοχή σε κέντρο εκκλησιαστικής ξυλογλυπτικής. Πολύ γνωστοί ήταν ο Αγαθοκλής Χατζησάββας, ο Αρτέμης Παπαδόπουλος, ο Γεώργιος Κυριάκου, ο Αλέξανδρος Ταλιαδώρος και ο Φυλακτής Ταλιαδώρος, οι οποίοι σκάλισαν πολλά εικονοστάσια, θρόνους, άμβωνες σε όλη την Κύπρο.


Το ξυλόγλυπτο αυτό εκτίθεται στους χώρους του Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου (Πλατεία Αρχιεπισκόπου Κυπριανού, εντός του περιβόλου του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου).

Για περισσότερες πληροφορίες και νέες δωρεές μπορείτε να αποταθείτε στο τηλ. 22.432.578.

Επιμέλεια κειμένου: Κωνσταντίνος Θεοφάνους.

Πηγές:
-Ελ. Παπαδημητρίου, Η τέχνη του ξύλου στην Κύπρο, Λευκωσία 2003.
-Κ. Πρωτοπαπά, Οἱ ξυλογλύπτες τῆς νέας ἐκκλησίας, στο: (εκδό. Κ. Πρωτοπαπά) Προσκυνητάριο τῶν Ἱερῶν ναῶν Καϊμακλίου, Λευκωσία 2015, 91-97.
-Αρχείο Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου.


Έκθεμα μήνα Μαΐου 2018

Το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Κύπρου της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών, για τον μήνα Μάιο έχει επιλέξει να σας παρουσιάσει μια υαλογραφία (Α.Μ. 2478- 48x32 εκ.), μια ζωγραφιά δηλαδή πάνω σε γυαλί, η οποία χρονολογείται στον 20ο αιώνα και συγκεκριμένα στο 1921 σύμφωνα με επιγραφή που φέρει. Το συγκεκριμένο αντικείμενο έγινε δωρεά στο Μουσείο το 1983 από την Γκλόρια Κασσιανίδου.
Στην υαλογραφία αυτή απεικονίζονται δύο γυναικείες μορφές, ενδεδυμένες με μακριά ποδήρη φορέματα, κίτρινου και κυανού χρώματος. Πρόκειται για τις προσωποποιήσεις της Ελλάδας και της Κρήτης, όπως μας πληροφορεί και επιγραφή κάτω από έκαστην.
Οι δύο γυναίκες βαδίζουν μαζί αγκαλιασμένες και ασπάζονται μεταξύ τους. Η Ελλάδα φέρει στο κεφάλι διάδημα, πίσω απλώνεται μακρύς πορφυρός χιτώνας, ενώ με το αριστερό χέρι υψώνει την ελληνική σημαία. Η παράσταση, δεξιά και αριστερά, περιβάλλεται από κλάδους δάφνης.
Στα χωριά της Μεσαορίας η ζωγραφική σε γυαλί ήταν πολύ διαδεδομένη τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα και αυτά δίνονταν συνήθως ως προίκα για να στολίζουν την κατοικία τους. Οι δημιουργοί των έργων αυτών έκαναν τις ζωγραφιές σε γυαλί για βιοπορισμό, παράλληλα με τις άλλες ασχολίες τους (γεωργοί κ.α.), αφού το επάγγελμα τους εξαρτιόταν άμεσα από τις καιρικές συνθήκες και ήταν ασταθές.
Οι ζωγραφιές γίνονταν με σμάλτο σε διάφορα χρώματα, ενώ περιείχαν κολλώδεις ουσίες για να διατηρούνται στην επιφάνεια του γυαλιού. Το σχέδιο αποτυπωνόταν ανάποδα στο πίσω μέρος του γυαλιού με τέτοιο τρόπο ώστε να φαίνεται κανονικά η ζωγραφιά στο μπροστινό μέρος του γυαλιού. Σχεδίαζαν πρώτα το περίγραμμα με μαύρο χρώμα και ακολούθως έβαζαν τα χρώματα που ήθελαν. Όταν τελείωναν και στέγνωναν οι μπογιές κάλυπταν ολόκληρη την επιφάνεια με το χρώμα του φόντου, συνήθως κίτρινο ή θαλασσί.
Στις υαλογραφίες αυτές απεικονίζονται θέματα ιστορικά, μυθολογικά, λαογραφικά, θρησκευτικά, εθνικά, προσωπογραφίες και οικογενειακές φωτογραφίες, αλλά και διάφορα διακοσμητικά θέματα. Πρότυπα τους είχαν χαλκογραφίες που τυπώνονταν στην Αθήνα κατά την περίοδο των Βαλκανικών πολέμων, αλλά και εικόνες από βιβλία που μπορούσαν να μελετήσουν.
Σε αρκετές υαλογραφίες αναγράφεται η χρονολογία δημιουργίας τους, σε ελάχιστες όμως το όνομα του ζωγράφου, οι οποίοι άφηναν τα έργα τους ανυπόγραφα. Ακόμη και οι γνωστοί λαϊκοί Κύπριοι ζωγράφοι όπως ο Μιχαήλ Κκάσιαλος και ο Αδαμάντιος Διαμαντής, είχαν ασχοληθεί με το είδος αυτό, χωρίς να αφήνουν την υπογραφή τους στα έργα τους. Γνωστά ονόματα λαϊκών ζωγράφων είναι του Αθανάσιου Αντώνη από εικόνα του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και του Γεωργίου Κκαντωνή σε πίνακες από την Περιστερωνοπηγή.

Η υαλογραφία εκτίθεται στους χώρους της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών, στην Πλατεία Αρχιεπισκόπου Κυπριανού (εντός του περιβόλου του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου).



Για περισσότερες πληροφορίες και νέες δωρεές μπορείτε να αποταθείτε στο τηλ. 22432578.

Επιμέλεια κειμένου: Κωνσταντίνος Θεοφάνους.

Πηγές:
-Ε. Παπαδημητρίου, Λαϊκή ζωγραφική, εγχάραξη και γλυπτική, Λευκωσία 2010.
-Μ. Δημητρίου, Θησαυροί του Εθνογραφικού Μουσείου Κύπρου, Λευκωσία 2002.
-Αρχείο Μουσείου Λαϊκής Τέχνης Κύπρου.